રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસ: સ્વતંત્ર અને જવાબદાર પત્રકારિતાને સમર્પિત દિવસ
દર વર્ષે 16 નવેમ્બરના રોજ દેશભરમાં રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતની **પ્રેસ પરિષદ (Press Council of India)**ની સ્થાપનાને સમર્પિત છે અને પત્રકારિતાની સ્વતંત્રતા, નૈતિકતા અને જવાબદારીના સિદ્ધાંતોને મજબૂત બનાવવા ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
ભારતમાં લોકશાહીની ચોથી કડી કહેવાતા પ્રેસની ભૂમિકા અત્યંત અગત્યની છે. સમાજને સાચી, નિષ્પક્ષ અને સમયસર માહિતી પહોંચાડવા માટે પત્રકારો સતત કાર્યરત રહે છે. પ્રેસ પરિષદની રચના 16 નવેમ્બર 1966ના રોજ કરવામાં આવી હતી અને ત્યારથી દર વર્ષે આ દિવસને રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
પ્રેસ પરિષદનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં પત્રકારિતાને મુક્ત જેથી રહે પણ જવાબદારીપૂર્ણ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવો છે. ખોટી માહિતી, ગેરમાર્ગે દોરતું કવરેજ અને અણનૈતિક પત્રકારિતાને રોકવા સાથે પ્રેસ પરિષદ પત્રકારોના અધિકારોનું રક્ષણ પણ કરે છે.
આ દિવસની ઉજવણી અંતર્ગત દેશભરમાં વિવિધ મીડિયા હાઉસિસ, યુનિવર્સિટીઓ અને પ્રેસ સંગઠનો દ્વારા સેમિનાર, ચર્ચા સત્રો અને વર્કશોપનું આયોજન થાય છે. મીડિયા એથિક્સ, ફેક ન્યૂઝ, ડિજિટલ જાગૃતિ, મીડિયા લિટરેસી અને પત્રકારોની સુરક્ષા જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર વિશેષ ચર્ચાઓ યોજાય છે.
રાજ્યો અને જિલ્લા સ્તરે પત્રકારોને સન્માનિત કરવા કાર્યક્રમો પણ યોજાય છે, જેમાં પત્રકારોની સેવાઓ, સમર્પણ અને સમાજમાં તેમના યોગદાનને માન્યતા આપવામાં આવે છે.
રાષ્ટ્રીય પ્રેસ દિવસ આપણને યાદ અપાવે છે કે પ્રેસની સ્વતંત્રતા લોકશાહીની આત્મા છે, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલી જવાબદારી પણ એટલી જ અગત્યની છે. સાચી માહિતી, નિષ્પક્ષ રિપોર્ટિંગ અને નૈતિક આચારસંહિતા એ પત્રકારિતાના મૂળ આધાર છે.
આ દિવસ પત્રકારોને તેમની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવવામાં પ્રેરણા આપે છે અને સમાજને વિશ્વસનીય માહિતી પ્રદાન કરવાની પ્રતિબદ્ધતા મજબૂત કરે છે.
